Web Tasarım Sözlüğü
Web tasarım, SEO ve dijital pazarlama dünyasındaki tüm terim ve kavramları Türkçe açıklamalarıyla öğrenin.
A
A/B Testi
Bir web sayfasının veya e-postanın iki farklı versiyonunu karşılaştırarak hangisinin daha iyi performans gösterdiğini belirleme yöntemi. Dönüşüm oranını artırmak için kullanılır.
Above the Fold
Web sayfasının, kullanıcı aşağı kaydırmadan (scroll yapmadan) görünen üst kısmı. Önemli içerik ve CTA butonları buraya yerleştirilmelidir.
Ahrefs
Backlink analizi, anahtar kelime araştırması ve rakip analizi için kullanılan popüler SEO aracı.
Alt Tag (Alt Etiketi)
Görsellere eklenen alternatif metin. Görsel yüklenemediğinde gösterilir ve arama motorlarının görseli anlamasını sağlar. Erişilebilirlik ve SEO için önemlidir.
Analytics (Web Analitik)
Web sitesi ziyaretçi davranışlarını izleme ve analiz etme süreci. Google Analytics en yaygın kullanılan analitik aracıdır.
Anchor Text (Bağlantı Metni)
Bir bağlantıda (link) tıklanabilir olan metin kısmı. SEO açısından hedef sayfanın içeriğiyle ilgili olması önemlidir.
API (Application Programming Interface)
Farklı yazılımların birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan arayüz. Örneğin ödeme sistemi entegrasyonu API üzerinden yapılır.
Anahtar Kelime (Keyword)
Kullanıcıların arama motorlarında aradığı kelime veya kelime grubu. SEO stratejisinin temelini oluşturur.
B
Backlink (Geri Bağlantı)
Başka bir web sitesinden sizin sitenize verilen bağlantı. Kaliteli backlinkler Google sıralamalarını olumlu etkiler. SEO'nun en önemli faktörlerinden biridir.
Bounce Rate (Hemen Çıkma Oranı)
Bir web sitesine gelip hiçbir etkileşimde bulunmadan ayrılan ziyaretçi yüzdesi. Düşük bounce rate, sitenizin ilgi çekici olduğunu gösterir.
Bot (Crawler / Spider)
Web sitelerini otomatik olarak tarayan yazılım programı. Google'ın Googlebot'u en bilinen örnektir. İçeriklerinizi indexlemek için sitenizi tarar.
Breadcrumb (İçerik Haritası)
Kullanıcının sitedeki konumunu gösteren navigasyon yolu. Örnek: Ana Sayfa > Hizmetler > SEO. Hem UX hem SEO için faydalıdır.
Browser (Tarayıcı)
Web sitelerini görüntülemek için kullanılan yazılım. Chrome, Firefox, Safari ve Edge en popüler tarayıcılardır.
Black Hat SEO
Google kurallarına aykırı, manipülatif SEO teknikleri. Link satın alma, gizli metin gibi yöntemler bu kategoridedir. Ceza alma riski yüksektir.
C
Cache (Önbellek)
Web sayfası verilerinin geçici olarak saklanması. Sayfaların daha hızlı yüklenmesini sağlar. Tarayıcı cache ve sunucu cache olmak üzere iki türü vardır.
CDN (Content Delivery Network)
İçerikleri dünya genelindeki sunuculara dağıtarak kullanıcıya en yakın sunucudan hızlı erişim sağlayan ağ. Cloudflare en popüler CDN hizmetidir.
CLS (Cumulative Layout Shift)
Sayfa yüklenirken içeriklerin ne kadar kaydığını ölçen Core Web Vitals metriği. Düşük CLS, iyi kullanıcı deneyimi anlamına gelir.
CMS (Content Management System)
İçerik Yönetim Sistemi. Teknik bilgi gerektirmeden web sitesi içeriklerini yönetmeyi sağlayan yazılım. WordPress, Joomla ve Drupal en bilinen CMS'lerdir.
Conversion Rate (Dönüşüm Oranı)
Web sitesi ziyaretçilerinin istenen eylemi (satın alma, form doldurma, arama vb.) gerçekleştirme yüzdesi. Dijital pazarlamanın en önemli KPI'larından biridir.
Cookie (Çerez)
Web sitelerinin kullanıcı bilgisayarına kaydettiği küçük veri dosyaları. Oturum bilgileri, tercihler ve analitik verileri saklamak için kullanılır.
Core Web Vitals
Google'ın web sitesi performansını ölçmek için kullandığı üç temel metrik: LCP (yükleme hızı), FID/INP (etkileşim gecikmesi) ve CLS (görsel kararlılık).
CRO (Conversion Rate Optimization)
Dönüşüm Oranı Optimizasyonu. Web sitesi ziyaretçilerinin müşteriye dönüşme oranını artırmak için yapılan iyileştirme çalışmaları.
CSS (Cascading Style Sheets)
Web sayfalarının görsel tasarımını belirleyen stil dili. Renkler, yazı tipleri, düzen ve animasyonlar CSS ile tanımlanır.
CTA (Call to Action)
Harekete Geçirici Mesaj. Kullanıcıyı belirli bir eyleme yönlendiren buton veya metin. Örnek: "Hemen Teklif Al", "Ücretsiz Deneyin".
D
Dashboard (Kontrol Paneli)
Web uygulamalarının veya yönetim arayüzlerinin ana ekranı. Önemli metrikleri ve işlemleri bir arada gösterir.
DNS (Domain Name System)
Domain adlarını IP adreslerine çeviren sistem. İnternet'in telefon rehberi gibidir. rapitekgo.com yazdığınızda DNS sunucuları sizi doğru adrese yönlendirir.
Domain (Alan Adı)
Web sitenizin internet adresinin adı. Örnek: rapitekgo.com. .com, .com.tr, .net gibi uzantılarla kullanılır.
Dropdown Menü
Tıklandığında veya üzerine gelindiğinde aşağı doğru açılan alt menü. Navigasyon menülerinde sıkça kullanılır.
DDoS (Distributed Denial of Service)
Bir web sitesine aşırı trafik göndererek çökmesini hedefleyen siber saldırı türü. CDN ve firewall hizmetleri bu saldırılara karşı koruma sağlar.
E
E-Ticaret (E-Commerce)
İnternet üzerinden ürün veya hizmet satışı yapılan ticaret modeli. Online mağaza, ödeme sistemi ve kargo entegrasyonu içerir.
E-E-A-T
Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness. Google'ın içerik kalitesini değerlendirmek için kullandığı kriterler: Deneyim, Uzmanlık, Otorite ve Güvenilirlik.
Embed (Gömme)
Harici bir içeriği (video, harita, sosyal medya paylaşımı) web sayfasına yerleştirme. YouTube videoları ve Google Maps gömmeleri en yaygın örneklerdir.
Endpoint
API'lerde veri alışverişi yapılan belirli URL adresi. Bir sunucudaki belirli bir kaynağa erişim noktasıdır.
F
Favicon
Tarayıcı sekmesinde görünen küçük simge. Genellikle 16x16 veya 32x32 piksel boyutundadır. Marka tanınırlığı için önemlidir.
Footer (Alt Bilgi)
Web sayfasının en alt kısmı. İletişim bilgileri, hızlı linkler, telif hakkı ve sosyal medya bağlantıları genellikle burada yer alır.
Frontend
Web sitesinin kullanıcının gördüğü ve etkileşimde bulunduğu tarafı. HTML, CSS ve JavaScript ile oluşturulur.
FTP (File Transfer Protocol)
Dosyaları bilgisayar ile sunucu arasında transfer etmek için kullanılan protokol. Web sitesi dosyalarını sunucuya yüklemek için kullanılır.
Framework
Yazılım geliştirme sürecini hızlandıran hazır yapı ve araç seti. Django, React, Bootstrap gibi frameworkler web geliştirmede yaygın kullanılır.
G
GDPR (General Data Protection Regulation)
Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Yönetmeliği. Kişisel verilerin korunmasını düzenler. Türkiye'deki karşılığı KVKK'dır.
Google Analytics
Google'ın ücretsiz web analitik aracı. Ziyaretçi sayısı, davranışları, trafik kaynakları ve dönüşüm oranlarını takip etmek için kullanılır.
Google My Business (Google İşletme Profili)
İşletmenizin Google Haritalar ve arama sonuçlarında görünmesini sağlayan ücretsiz araç. Yerel SEO için vazgeçilmezdir.
Google Search Console
Web sitenizin Google arama performansını izleme ve sorunları tespit etme aracı. İndexleme durumu, arama sorguları ve hataları gösterir.
Google Ads (Eski Adıyla AdWords)
Google'ın ücretli reklam platformu. Arama sonuçlarında, YouTube'da ve partner sitelerde reklam gösterimi sağlar. PPC modeliyle çalışır.
H
Header (Üst Bilgi)
Web sayfasının en üst kısmı. Logo, ana menü ve iletişim bilgileri genellikle burada yer alır. Navigasyonun temel alanıdır.
Heading Tags (Başlık Etiketleri)
H1'den H6'ya kadar olan HTML başlık etiketleri. İçerik hiyerarşisini belirler. Her sayfada tek H1, altında H2, H3 şeklinde kullanılmalıdır.
Heatmap (Isı Haritası)
Kullanıcıların web sayfasında nerelere tıkladığını, nerelerde vakit geçirdiğini görsel olarak gösteren analiz aracı. Hotjar ve Microsoft Clarity popüler heatmap araçlarıdır.
Hosting (Web Barındırma)
Web sitenizin dosyalarının saklandığı sunucu hizmeti. Shared, VPS, Cloud ve Dedicated olmak üzere farklı türleri vardır.
HTML (HyperText Markup Language)
Web sayfalarının yapısını oluşturan işaretleme dili. Başlıklar, paragraflar, görseller ve bağlantılar HTML etiketleriyle tanımlanır.
HTTPS
HTTP'nin güvenli versiyonu. SSL/TLS sertifikası ile şifrelenmiş veri iletişimi sağlar. Google, HTTPS'i sıralama faktörü olarak kullanır.
Hreflang
Çok dilli web sitelerinde hangi dil ve bölge versiyonunun hangi kullanıcılara gösterileceğini belirleyen HTML etiketi.
I - İ
İçerik Yönetim Sistemi (CMS)
Web sitesi içeriklerini teknik bilgi gerektirmeden yönetmeyi sağlayan platform. WordPress, Joomla, Django Admin bunlara örnektir.
Iframe
Bir web sayfası içinde başka bir web sayfasını gömmek için kullanılan HTML etiketi. Haritalar ve video oynatıcıları sıkça iframe ile gömülür.
Indexing (İndexleme)
Arama motorlarının web sayfalarını veritabanına eklemesi. İndexlenmeyen sayfalar arama sonuçlarında görünmez.
INP (Interaction to Next Paint)
Kullanıcı etkileşiminden sonra sayfanın ne kadar hızlı yanıt verdiğini ölçen Core Web Vitals metriği. FID'in yerine geçmiştir.
Internal Link (İç Bağlantı)
Aynı web sitesi içindeki sayfalar arası bağlantı. SEO açısından site yapısını güçlendirir ve sayfa otoritesini dağıtır.
J
JavaScript
Web sayfalarına etkileşim ve dinamik özellikler ekleyen programlama dili. Form doğrulama, animasyonlar, API çağrıları JavaScript ile yapılır.
JSON (JavaScript Object Notation)
Veri alışverişi için kullanılan hafif veri formatı. API'lerde ve schema markup'ta yaygın olarak kullanılır.
jQuery
JavaScript işlemlerini kolaylaştıran popüler bir kütüphane. Modern projelerde yerini vanilla JavaScript ve React gibi frameworklere bırakmaktadır.
K
Keyword (Anahtar Kelime)
Kullanıcıların arama motorlarında aradığı kelime veya kelime grubu. SEO stratejisinin temelini oluşturur. Short-tail ve long-tail olmak üzere iki türü vardır.
Keyword Density (Anahtar Kelime Yoğunluğu)
Bir anahtar kelimenin içerikte kaç kez geçtiğinin yüzdesel oranı. Aşırı kullanım (keyword stuffing) Google tarafından cezalandırılır.
KPI (Key Performance Indicator)
Anahtar Performans Göstergesi. İş hedeflerinin ne ölçüde başarıldığını gösteren ölçülebilir değerler. Trafik, dönüşüm oranı ve gelir birer KPI'dır.
KVKK
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Türkiye'deki veri koruma yasası. Web sitelerinde gizlilik politikası, çerez uyarısı ve veri işleme beyanı zorunluluğu getirir.
L
Landing Page (Varış Sayfası)
Belirli bir kampanya veya hedef için tasarlanmış tek sayfalık web sayfası. Genellikle form, CTA ve ikna edici içerik barındırır.
Lazy Loading (Tembel Yükleme)
Görsellerin ve içeriklerin sadece kullanıcı ekranda göreceği zaman yüklenmesi tekniği. Sayfa hızını önemli ölçüde artırır.
LCP (Largest Contentful Paint)
Sayfadaki en büyük içerik öğesinin ne kadar sürede yüklendiğini ölçen Core Web Vitals metriği. 2.5 saniyenin altı iyi kabul edilir.
Lead
Potansiyel müşteri. Web sitesi üzerinden iletişim formu dolduran, arama yapan veya bilgi talep eden kişi.
Link Building (Bağlantı Oluşturma)
Diğer web sitelerinden kendi sitenize bağlantı (backlink) kazanma çalışması. SEO'nun en önemli off-page stratejilerinden biridir.
Long-Tail Keyword (Uzun Kuyruk Anahtar Kelime)
3 veya daha fazla kelimeden oluşan spesifik arama terimleri. Örnek: "istanbul kurumsal web tasarım fiyatları". Daha az rekabetçi ve daha yüksek dönüşüm oranına sahiptir.
M
Meta Description (Meta Açıklama)
Arama sonuçlarında sayfa başlığının altında görünen açıklama metni. Tıklama oranını doğrudan etkiler. 155-160 karakter uzunluğunda olmalıdır.
Meta Tag (Meta Etiketi)
Web sayfası hakkında arama motorlarına ve tarayıcılara bilgi veren HTML etiketleri. Title, description, robots ve viewport en önemlileridir.
Minification (Küçültme)
CSS, JavaScript ve HTML dosyalarından gereksiz boşluk, yorum ve karakterleri çıkararak dosya boyutunu küçültme işlemi. Site hızını artırır.
Mobile-First Design
Önce mobil cihazlar için tasarım yapıp sonra masaüstüne uyarlama yaklaşımı. Google'ın mobile-first indexing politikasıyla uyumludur.
MySQL
En yaygın kullanılan açık kaynak veritabanı yönetim sistemi. WordPress başta olmak üzere birçok web uygulaması MySQL kullanır.
N
NAP (Name, Address, Phone)
İşletme adı, adresi ve telefon numarası. Yerel SEO'da tüm platformlarda tutarlı NAP bilgisi kritik önem taşır.
Navigation (Navigasyon)
Web sitesinde sayfalararası gezinmeyi sağlayan menü ve bağlantı sistemi. İyi navigasyon hem UX hem SEO için önemlidir.
NoFollow
Arama motorlarına bir bağlantıyı takip etmemesini ve SEO değeri aktarmamasını söyleyen HTML özelliği. Reklam bağlantıları ve güvenilmeyen kaynaklar için kullanılır.
NoIndex
Arama motorlarına bir sayfayı indexlememesini söyleyen meta etiketi. Admin sayfaları, test sayfaları gibi arama sonuçlarında görünmemesi gereken sayfalar için kullanılır.
O - Ö
Off-Page SEO
Web siteniz dışında yapılan SEO çalışmaları. Backlink oluşturma, marka bilinirliği, sosyal medya sinyalleri ve yerel SEO bu kategoridedir.
On-Page SEO
Web sitesi üzerinde yapılan SEO çalışmaları. Meta etiketleri, içerik optimizasyonu, heading yapısı, iç bağlantılar ve görsel optimizasyonu kapsar.
Open Graph (OG)
Web sayfası paylaşıldığında sosyal medyada nasıl görüneceğini belirleyen meta etiketleri. Facebook tarafından geliştirilmiştir. Başlık, açıklama ve görsel tanımlanır.
Organik Trafik
Reklam ödemesi yapmadan arama motorları üzerinden gelen ziyaretçi trafiği. SEO çalışmalarının birincil hedefi organik trafiği artırmaktır.
P
PageSpeed (Sayfa Hızı)
Web sayfasının ne kadar hızlı yüklendiğini gösteren metrik. Google PageSpeed Insights aracıyla 0-100 arası puan alır. 90+ puan mükemmel kabul edilir.
PHP
Web geliştirmede yaygın kullanılan sunucu taraflı programlama dili. WordPress, Laravel ve birçok web uygulaması PHP ile geliştirilmiştir.
Pixel (Piksel)
Dijital görüntülerin en küçük birimi. Ayrıca Facebook Pixel gibi izleme kodları da "pixel" olarak adlandırılır. Reklam performansını ölçmek için kullanılır.
Plugin (Eklenti)
Web sitesine ekstra özellikler ekleyen yazılım modülü. WordPress'te SEO, güvenlik, form oluşturma gibi işler için çeşitli pluginler kullanılır.
PPC (Pay Per Click)
Tıklama başına ödeme modeli. Google Ads en bilinen PPC platformudur. Reklamınız gösterildiğinde değil, tıklandığında ücret ödersiniz.
Progressive Web App (PWA)
Mobil uygulama deneyimi sunan web uygulaması. Çevrimdışı çalışma, push bildirim ve ana ekrana ekleme gibi özellikleri vardır.
R
Redirect (Yönlendirme)
Bir URL'den başka bir URL'ye otomatik yönlendirme. 301 (kalıcı) ve 302 (geçici) olmak üzere iki ana türü vardır. SEO için 301 yönlendirme önemlidir.
Responsive Design (Duyarlı Tasarım)
Web sitesinin farklı ekran boyutlarına (telefon, tablet, masaüstü) otomatik olarak uyum sağlaması. Modern web tasarımın olmazsa olmazıdır.
Robots.txt
Arama motoru botlarına hangi sayfaları tarayıp hangilerini taramamaları gerektiğini söyleyen dosya. Web sitesinin kök dizininde bulunur.
ROI (Return on Investment)
Yatırım Getirisi. Yapılan harcamanın ne kadar kazanç sağladığını gösteren oran. Dijital pazarlamada her kanalın ROI'si ölçülmelidir.
S - Ş
Schema Markup (Yapılandırılmış Veri)
Arama motorlarının web sayfası içeriğini daha iyi anlamasını sağlayan kodlama standardı. FAQ, ürün, işletme bilgisi gibi zengin snippet'ler için kullanılır.
SEO (Search Engine Optimization)
Arama Motoru Optimizasyonu. Web sitelerinin Google gibi arama motorlarında üst sıralarda çıkmasını sağlayan teknik ve içerik çalışmalarının bütünüdür.
SERP (Search Engine Results Page)
Arama Motoru Sonuç Sayfası. Google'da bir arama yaptığınızda karşınıza çıkan sonuçlar sayfası. Organik sonuçlar, reklamlar ve zengin snippet'ler içerir.
Server (Sunucu)
Web sitesi dosyalarını saklayan ve kullanıcı isteklerini işleyen bilgisayar. Paylaşımlı, VPS, cloud ve özel sunucu seçenekleri mevcuttur.
Sitemap (Site Haritası)
Web sitenizdeki tüm sayfaların listesini içeren XML dosyası. Arama motorlarının sitenizi daha verimli taramasını sağlar.
SSL (Secure Sockets Layer)
Web sitesi ile kullanıcı arasındaki veri iletişimini şifreleyen güvenlik protokolü. HTTPS bağlantısı SSL sertifikası gerektirir. Google sıralama faktörüdür.
Şablon (Template)
Web sitesi tasarımında kullanılan hazır tasarım yapısı. İçerik eklenerek hızlıca web sitesi oluşturulmasını sağlar.
T
Tag (Etiket)
HTML'de içerik yapısını belirleyen işaretlemeler. Ayrıca GTM (Google Tag Manager) üzerinden eklenen izleme kodlarına da "tag" denir.
Tema (Theme)
Web sitesinin genel görünümünü ve düzenini belirleyen tasarım paketi. WordPress gibi CMS platformlarında tema değiştirerek sitenin görünümü değiştirilir.
Title Tag (Başlık Etiketi)
Arama sonuçlarında ve tarayıcı sekmesinde görünen sayfa başlığı. SEO açısından en önemli on-page faktörlerden biridir. 50-60 karakter uzunluğunda olmalıdır.
TLS (Transport Layer Security)
SSL'in güncellenmiş versiyonu. Web iletişiminde şifreleme ve güvenlik sağlar. Günümüzde SSL denildiğinde genellikle TLS kastedilir.
Trafik
Web sitesine gelen ziyaretçi sayısı. Organik, direkt, referans ve ücretli trafik olmak üzere farklı kaynaklardan gelir.
U - Ü
UI (User Interface)
Kullanıcı Arayüzü. Web sitesinin görsel tasarım öğeleri: butonlar, formlar, menüler, ikonlar, renkler ve tipografi.
Uptime (Çalışma Süresi)
Web sitesinin erişilebilir olduğu süre yüzdesi. %99.9 uptime endüstri standardıdır. Kaliteli hosting ile yüksek uptime sağlanır.
URL (Uniform Resource Locator)
Web sayfasının internet adresi. SEO dostu URL'ler kısa, anlaşılır ve anahtar kelime içermelidir. Örnek: rapitekgo.com/seo-hizmeti/
UX (User Experience)
Kullanıcı Deneyimi. Kullanıcının web sitesi ile etkileşiminde yaşadığı deneyimin bütünü. Kolay navigasyon, hızlı yükleme ve erişilebilirlik iyi UX'in temel bileşenleridir.
V
Viewport
Tarayıcıda web sayfasının görünür alanı. Mobil uyumluluk için viewport meta etiketi kullanılır. Her cihazda doğru ölçekte görüntüleme sağlar.
VPS (Virtual Private Server)
Sanal Özel Sunucu. Fiziksel bir sunucunun sanal olarak bölünmesiyle oluşturulan hosting türü. Paylaşımlı hostinge göre daha iyi performans ve kontrol sunar.
W
Web Hosting
Web sitesi dosyalarının internet üzerinde erişilebilir bir sunucuda saklanması hizmeti. Shared, VPS, Cloud ve Dedicated türleri mevcuttur.
WebP
Google tarafından geliştirilen modern görsel formatı. JPEG ve PNG'ye göre %25-35 daha küçük dosya boyutu sunar. Site hızı için önerilir.
Wireframe
Web sayfasının düzenini gösteren iskelet çizim. Tasarım sürecinin ilk aşamasında yapılır. Sayfa yapısı, içerik yerleşimi ve navigasyonu gösterir.
WordPress
Dünyanın en popüler açık kaynak içerik yönetim sistemi (CMS). İnternet'teki web sitelerinin yaklaşık %40'ı WordPress ile yapılmıştır.
White Hat SEO
Google kurallarına uygun, etik SEO teknikleri. Kaliteli içerik, doğal backlink ve teknik optimizasyon bu kategoridedir.
Y
Yedekleme (Backup)
Web sitesi verilerinin güvenli bir şekilde kopyalanarak saklanması. Olası veri kaybı durumunda siteyi geri yüklemek için kullanılır. Günlük otomatik yedekleme önerilir.
Yönlendirme (Redirect)
Bir URL'ye gelen trafiği başka bir URL'ye otomatik aktarma. 301 kalıcı, 302 geçici yönlendirmedir. SEO değerini korumak için 301 kullanılır.
Z
Zafiyet (Vulnerability)
Web sitesinde güvenlik açığı oluşturabilecek yazılımsal zayıflık. SQL injection, XSS ve CSRF en yaygın web zafiyetleridir. Düzenli güvenlik güncellemeleri ile önlenir.
Zengin Snippet (Rich Snippet)
Google arama sonuçlarında standart sonuçlardan daha fazla bilgi gösteren geliştirilmiş sonuçlar. Yıldız puanı, fiyat, FAQ gibi ek bilgiler içerir. Schema markup ile oluşturulur.
İlgili Sayfalar
Profesyonel Web Sitesi mi İstiyorsunuz?
10+ yıllık deneyimimizle SEO uyumlu, hızlı ve profesyonel web sitesi yapıyoruz.